धापासी हाइटको कच्ची सडक पछ्याउँदै जाँदा पाखोमा पुगिन्छ, जहाँ भर्खरै एउटा नयाँ घर बनेर सकिएको छ। घरमा ठूलो बगैंचा छैन। एउटाभन्दा बढी गाडी अट्ने पार्किङ छैन। करिब चार आना जग्गामा सानो परिवार ठिक्क अट्ने गरी बनाइएको यो सानो घर सरकारले आइतबार महाअभियोग लगाएर निलम्बन गरेको प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीको हो भन्दा धेरैलाई पत्याउन मुश्किल पर्छ।
कार्कीको यो घरबारे एक वर्षअघि नै कुरा उठेको थियो, जब उनी प्रधानन्यायाधीशको संसदीय सुनुवाइमा थिइन्। एक सांसदले सोधेको प्रश्नमा जवाफ दिँदै उनले भनेकी थिइन्, ‘बसुन्धाराभन्दा माथि डाँडामा साढे ६ लाख आनामा किनेको जग्गामा मेरो घर बन्दैछ, मोरङको रोडलाइनको तीन कठ्ठा जग्गा बेचेर र बाँकी सञ्चयकोषको पैसा झिकेर घर बनाउन आँटेकी छु।’
त्यतिबेला आफ्नो निर्माणाधीन घरको हिसाब सार्वजनिक गर्दै उनले प्रमाणसमेत पेस गरेकी थिइन्। संयोगले निलम्बनमा परेको दोस्रो दिन सोमबार नै कार्कीले आफ्नो नयाँ घरको पूजा गरिन्। कार्कीलाई यो घर बनाउन ठ्याक्कै दुई वर्ष लाग्यो। करिब ३० वर्ष वकालतमा बिताएर झन्डै आठ वर्षअघि सर्वोच्च अदालतमा न्यायाधीश नियुक्त भएकी कार्कीको राजधानीमा यो पहिलो घर हो।
एक वर्षअिघ प्रधानन्यायाधीशका रुपमा बालुवाटार क्वार्टर सर्नु अघिसम्म उनी धापासीको एउटा सामान्य घरमा डेरा बस्दै आएकी थिइन्। उनको डेरामा दुईवटा मात्र कोठा थिए। कौसीमा जालीले बारेर भान्सा बनाएकी थिइन्। सर्वोच्चको न्यायाधीशका रुपमा पाउने सुरक्षाकर्मीको निम्ति पनि त्यहाँ छुट्टै कोठा थिएन। जेठ २४ गते अवकाश पाएपछि बालुवाटार क्वार्टरबाट सोझै नयाँ घरमा सर्ने उनको योजना थियो।
कार्कीले आफ्नो जीवनलाई सुख र दु:खबाट सधैं माथि राख्दै आएकी छन्। उनको यो निष्णा र इमानमा पति दुर्गा सुवेदीको पनि ठूलो साथ र सहयोग छ। कार्कीले संसदीय सुनुवाइकै क्रममा भनेकी थिइन्, ‘काठमाडौंमा हामी तराईबासीका लागि एक करोडको घर भनेको ठूलो कुरा हो, यसैका लागि मैले भ्रष्टाचार गरेकी भए श्रीमानसँग डिभोर्स भइसक्थ्यो।’ सोमबार नयाँ घरको पूजाका क्रममा सुवेदीसँग कुराकानी गर्दा उनले पनि कार्कीको निष्ठा र इमानको खुलेर तारिफ गरे।
‘प्रजातन्त्र र न्यायप्रतिको निष्ठा र इमानमा उनले कहिल्यै सम्झौता गरेकी छैनन्,’ सुवेदीले सेतोपाटीसँग भने, ‘त्यसैले महाअभियोग लाग्ला भन्ने त कल्पना पनि थिएन। तर, लाग्यो। घटनाक्रम देख्दा लाग्छ, कर्म सायद अर्कैले माथिबाट गराइरहेको छ र हामी त्यसका निमित्त मात्र हौं।’ कर्म गर्ने र लाभको आश नगर्ने जीवनशैली आफूले कांग्रेसको राजनीति गर्ने क्रममा सिकेको सुवेदी बताउँछन्। उनले पञ्चायतविरुद्धको आन्दोलनमा कांग्रेस नेता बिपी कोइरालासँगै काम गरेका थिए।
‘यहाँ कहिले सर्नु हुन्छ त?’ पूजा सकेर आराम गरिरहेकी कार्कीलाई यो प्रश्न सोध्दा उनले भनिन्, ‘घर त तयार भइसक्यो, तर अहिले सर्दिनँ, प्रधानन्यायाधीशको सरकारी निवास बालुवाटारबाटै महाअभियोग सामना गर्छु। त्यसैले आफ्नो अवधिसम्म म सरकारी निवासमै बस्छु।’ सुशीला कार्कीले आफ्नो निष्ठा, इमान र निर्भीकताको परिचय सर्वोच्च अदालत छिरेपछि मात्र दिएकी हैनन्। विराटनगरमा वकालत गर्ने बेलादेखि नै उनी यस्तै थिइन्।
विराटनगरजस्तो राजनीतिक किल्लामा हुर्किएकीले व्यावसायिक जीवनमा आइपर्ने राजनीतिक प्रभाव र बाधाहरूसँग उनी अपरिचित छैनन्। कार्कीलाई गुरु मानेर २४ वर्ष सँगै काम गरेका विराटनगरका अधिवक्ता शान्तिराम भण्डारीले केहीअघि सेतोपाटीसँग भनेका थिए, ‘उहाँलाई कसैले सजिलै प्रभावमा पार्न सक्दैन।’ भण्डारीले धेरै समयअघिको एउटा चुनावको उदाहरण सुनाए।
कार्कीका पति दुर्गा सुवेदीसँग निकट मानिने बद्री बस्नेत त्यो भेगका कांग्रेसी उम्मेदवार थिए। कार्कीको ल फर्ममा काम गर्ने भण्डारी भने कम्युनिस्ट राजनीतिको समर्थन गर्थे। आफ्ना प्रतिद्वन्द्वी लालबाबु पण्डितलाई समर्थन गरेको भन्दै भण्डारीलाई कार्कीको ल फर्मबाट निकाल्नुपर्ने कुरा बस्नेतले गरेछन्। जब सुशीलाको कानमा यो कुरा पुग्यो, उनले तुरुन्तै बस्नेतलाई फोन गरेर भनिछन्, ‘तपाईंका नातेदारदेखि आफ्ना मान्छेका मुद्दा कति छन्, आउनुस् फाइल लिएर जानुस्, आइन्दा मेरो ल फर्मका साथीहरूलाई निकाल्ने या अरु केही भन्ने होइन।’
‘उहाँले राजनीति, नाता, सम्बन्ध र अन्य प्रभावको छायाँ आफ्नो व्यावसायिक जीवनमा पर्नै दिनुभएन,’ भण्डारीले भनेका थिए, ‘त्यसैले आफ्ना मान्छे, साथीभाइ र आफन्तहरू उहाँसँग बेखुसी रहन्छन्।’ कार्कीका लागि वकालत आफ्नो व्यवसाय थियो, तर उनले कहिल्यै मुद्दाको ठेक्का लिइनन्। कसैको ‘एड्भाइजर’ पनि भइनन्। ‘आममान्छे मुद्दा लडिदे भनेर आए उसको फाइल च्यापेर वकालत गरिदिने हो। कहिल्यै मुद्दा जिताएबापत पैसा लिनु पनि भएन,’ भण्डारीले भने, ‘सेवाग्राहीले सकेजति दिन्थे, त्यतिमै चित्त बुझाउनु हुन्थ्यो।’
कार्की स्वयं पनि सधैं धर्मलाई मनमा राखेर काम गरेको बताउने गर्छिन्। सोमबार नयाँ घरको पूजापछि सेतोपाटीसँगको कुराकानीका क्रममा पनि उनले त्यही भनिन्, ‘म किसानकी छोरी हुँ, मैले भ्रष्टाचार गर्न सिकिनँ, त्यो मेरो संस्कारै हैन।’ उनले शक्तिमा रहिरहन कतिले नेताहरुसँग संगत गर्छन् भन्ने देखेकी छन्। अवकाशपछि पनि आफ्ना सन्तानको पढाइ र कामका लागि नेताहरुलाई प्रयोग गरेको पनि उनलाई थाहा छ। त्यस्ता व्यक्तिले आफ्नो धर्मसँग सम्झौता गरेर राजनीतिक सम्बन्ध बनाएको देख्दा उनलाई नमजा लाग्छ।
गृहमन्त्री विमलेन्द्र निधीले पदबाट राजीनामा दिनुभएको छ । प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीमाथी महाअभियोग प्रस्ताव लगाउने कंग्रेस र माओबादीको प्रस्तावमा असन्तुष्टि जनाउँदै गृहमन्त्री निधीले पदबाट राजीनामा दिनुभएको हो । रेडियो कान्तिपु्रसँग कुरा गर्दै गृहमन्त्री निधीले आईजीपी प्रकरण गृहमन्त्रालसँग जोडिएको र सोही प्रकरणमा कार्कीलाई महाअभियोग प्रस्ताव गरिएको भन्दै असन्तुष्ट निधीले प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालसमक्ष राजीनामा दिएको बताउनुभएको छ । रेडियो कान्तिपुरसंग उहाँले भन्नुभयो, ‘न्यायपालिकाले आफ्नो निर्णय गर्न पाउनुपर्छ, सरकारले पनि, तर प्रधानन्यायाधीशमाथी महाअभियोग प्रस्ताव गर्ने निर्णयमा मेरो गम्भिर असहमति छ ।’ महाअभियोग लगाउने प्रस्तावमा आफुसँग कुनै सल्लाह नगरिएको निधीको भनाई छ । आफुले पदबाट राजीनामा दिएपनि स्थानीय निर्वाचन निर्धारित मितिमै हुने उहाँले बताउनुभयो । नवराज सिलवाललाई प्रहरी आईजीपी नियुक्ती गर्ने आफ्नो तयारीमा पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवासँग मत बाँझिएपछि निधीले लगत्तै राजीनामा दिने तयारी गर्नुभएको थियो । उपप्रधानमन्त्रीको वरियतामा समेत आफुलाई तल पारिएको भन्दै निधीले सभापति देउवासँग असन्तुष्टि जनाउँदै आउनुभएको थियो ।
नेपालको तीन विभिन्न क्षेत्रको भविष्यमा ठूलो भूकम्प जाने परिकल्पना गर्दै सरकार नेतृत्वको एक नयाँ अध्यनले भवन निर्माणको अवस्था अहिलेको जस्तो भए काठमाडौंमा ठूलो जनधनको क्षति हुने आंकलन गरेको छ । बिहिवार साँझ बीबीसी नेपाली सेवाले तयार पारेको रिपोर्टनुसार जापानी विज्ञसहितले गरेको अध्ययनले सन् २०१६ देखि सन् २०३० सम्ममा करिब ५० हजार मानिसको ज्यान जानेगरि ठूलो भूकम्प आउने उल्लेख छ । बीबीसी रिपोर्टअनुसार झण्डै पौने तीन लाख घर ध्वस्त हुने बताइएको छ । विज्ञहरुलाई भूकम्पिय प्रवृतिको आधारमा चार खण्डमा विभाजन गरेका छन् महाकालीदेखि कालीगण्डकी र मस्र्याङदीदेखि सुनकोसी र मेचीसम्म । लामो समयदेखि भूकम्प नगएको र ०७२ सालमा गएको भूकम्पको पूर्ण सञ्चित शक्ति निकास नभएकाले ठूलो भूकम्प जाने खतरा भएको बताइएको हो । सुन्नुहोस् बीबीसीको यो रिपोर्ट :- सदुरमध्यपश्चिम नेपाल, पश्चिम नेपाल र मध्ये नेपाल दक्षिण गरी तीन थरी सिनारियो भूकम्पको परिदृश्य विज्ञहरुले गरेका छन् । सदुरमध्यपश्चिम नेपालमा ८ दशमलव ६ रेक्टरको भूकम्प जाने बीबीसी रिपोर्टमा उल्लेख छ । यसलाई काठमाडौंलाई ठूलो असर भने नगर्ने उल्लेख छ । तर ७ दशमलव ८ रेक्टरको पश्चिम नेपाल र मध्य नेपाल दक्षिण परिदृश्य भूकम्पले राजधानीमा धेरै क्षति हुने बताइएको छ । (यो रिपोर्ट बीबीसी नेपाली सेवाबाट साभार गरिएको हो ।)
संविधान संशोधनमा प्रमुख प्रतिपक्षी नेकपा एमालेलाई सहमति लिने सत्तारुढ नेकपा माओवादी केन्द्रको प्रयास असफल भएको छ ।
प्रधानमन्त्री प्रचण्ड र माओवादी नेताहरुले लगातार दुई दिन एमाले शीर्ष नेताहरुसँग वार्ता गरे । शुक्रबार पनि सर्वदलीय बैठक सकिए लगतै माओवादी र एमालेका शीर्ष नेताहरुको बैठक बालुवाटारमा बसेको छ ।
तर, कुनै सहमति हुन सकेन । एमाले नेताहरुले सरकारले व्यवस्थापिका संसदमा दर्ता गरेको संशोधन विधेयक यथास्थितिमा स्वीकार्य नभएको प्रष्ट बताएका छन् । साथै सरकार र मधेसी मोर्चाबीच सहमति भए अनुसार आउने संशोधन पनि एमालेलाई अमान्य हुने बताएका छन् ।
स्रोतले भन्यो, ‘संविधान संशोधन कुनै हालतमा पास हुन दिँदैनौं भन्ने एमालेको अडान कायमै छ ।’
संशोधन विधेयकमा सहमति जुटाउन प्रधानमन्त्री प्रचण्डले पछिल्लो दिनमा एमाले नेतृत्वको विपक्षी गठवन्धनमा रहेका साना दलहरुसँग पनि सम्वाद गरेका छन् ।
तर, अझैसम्म संशोधन विधेयक पास गर्न चाहिने दुई तिहाई बहुमत प्रष्ट देखिएको छैन । यद्यपि सत्तारुढ नेताहरु आफूहरुसँग दुई तिहाई भएको दाबी गर्छन् ।
एमालेले बजेट ल्याएर दोस्रो चरणमा चुनाव गर्ने निर्णय पनि स्वीकार्य नहुने अडान लिएको छ ।
गृह मन्त्रालयले म्यादी प्रहरीमा विप्लव नेतृत्वको नेकपा र मधेसी मोर्चाका कार्यकर्ताको घुसपैठ भएको भन्दै त्यसमाथि नै कडा निगरानी गर्न थालेको छ ।
स्थानीय तहको निर्वाचन सुरक्षाका लागि भर्ना गरिएका म्यादी प्रहरीमा निर्वाचनविरोधीको घुसपैठ भएको हुन सक्ने भन्दै म्यादी प्रहरीमाथि कडा निगरानी गर्न थालिएको हो ।
म्यादी प्रहरीमा चुनावविरोधी राजनीतिक दलका कार्यकर्ताको घुसपैठ भएको सूचना पाएपछि उपप्रधान एवं गृहमन्त्री विमलेन्द्र निधिले म्यादी प्रहरीका गतिविधि नजिकबाट निगरानी गर्न सुरक्षा निकायलाई निर्देशन दिएको स्रोतले जनाएको छ । आजको अन्नपूर्ण पोस्ट दैनिकले खबर लेखेको छ ।
प्रमुख विपक्षी दल नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओली नेपाल प्रहरीका डीआईजी नवराज सिलवालको बचाउमा उत्रिएका छन्।
बिहीबार एमालेको राष्ट्रिय प्रचार भेलालाई सम्बोधन गर्दै ओलीले डीआईजीहरुको कार्यसम्पादन मूल्यांकन रिपोर्टमा नवराज सिलवालले नभई सरकारले कीर्ते गरेको आरोप लगाए । सिलवालले अदालतमा पेश गरेको कार्यसम्पादन मूल्यांकन सही भएको दाबी गर्दै ओलीले भने, ‘कहाँबाट प्राप्त भयो त्यो बग्लै कुरा हो । कसरी लिकेज भयो, त्यो सरकारले छानविन गरोस् ।’
उनले अघि भने, ‘यो सरकार धाँदलीबाज हो, कीर्ते हो । यसको प्रमाण हो त्यो । किनभने नवराज सिलवालले अदालतमा पेश गरेको र त्यसपछि सरकारले नवराजको त्यो चाहिँ होइन, यो चाहिँ हो भनेर पेश गरेको उही छ ।’
गृहसचिव, तत्कालीन एआईजी र आईजीपी उही हस्ताक्षर भएको दुई वटा कार्यसम्पादन कसरी हुन्छ भन्दै ओलीले सिलवालले नभई सरकारले कीर्ते गरेको दाबी गरे । अहिले सरकारले सिलवालले पेश गरेको कार्यसम्पादन मूल्यांकनको हस्ताक्षर कीर्ते हो भन्न फरेन्सिक ल्याबलाई दबाव दिइरहेको उनको दाबी छ ।
सरकारमा बसेर घटिया काम गरेको भन्दै पूर्वप्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘डीआईजीलाई ज्यानमा खतरा छ भन्न सक्छ भने त्यो भन्दा तलको के होला ?’
बहालवाला डीआईजीलाई विना पक्राउ पुर्जी गैरकानुनी रुपमा पक्राउ गरिएको भन्दै ओलीले सरकारमाथि प्रहरीमार्फत आतंक सिजना गरेको आरोप लगाए ।
सिलवाल पक्राउबारे आफूले प्रधानमन्त्री प्रचण्डलाई सोध्दा गिरफ्तार गरेको होइन भनेको भन्दै ओलीले भने, चियापानीसम्म खान नलिएर थुनियो ।’
दुई वर्षअघि गएको भूकम्पका कारण भत्किएका राष्ट्र बैंकको बालुवाटारस्थित मुख्यालय भवन (ललितानिवास) र थापाथलीस्थित बैंकिङ कार्यालय भवन (थापाथली दरबार–सिंहमहल)को सम्पूर्ण संरचना करिब ८ करोड रुपैयाँमा बिक्री भएको छ । ‘दुवै भवन भत्काएर त्यसमा भएका सबै संरचना ठेकेदार आफैँले लाने गरी सम्झौता भएको छ,’ राष्ट्र बैंकका डेपुटी गभर्नर चिन्तामणि सिवाकोटीले भने, ‘यसबाट राष्ट्र बैंकलाई ८ करोड रुपैयाँ प्राप्त हुनेछ ।’
पुरातत्व विभागले यी दुई राणाकालीन दरबार भत्काउन स्वीकृति दिएपछि भवन भत्काएर भग्नावशेष बिक्री गर्न लागिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । ‘ऐतिहासिक महत्वको भवनको भग्नावशेष बेच्दा ठूलो पैसा आउने भएपछि नेपाल सरकारले राष्ट्र बैंकको दुवै भवनको भग्नावशेष बिक्री गर्ने निर्णय गरेको छ,’ राष्ट्र बैंकको सामान्य सेवा विभाग प्रमुख एवं कार्यकारी निर्देशक रमेशकुमार पोखरेलले भने । राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरूले शनिबारबाटै भवन भत्काउने र भग्नावशेष पन्छाउने काम सुरु हुने बताएका छन् ।हाम्रो वार्षिकोत्सव समारोह गर्नुपर्ने भएकाले काम सुरु गर्न केही ढिलाइ भएको हो,’ राष्ट्र बैंक सञ्चालक समितिका सदस्यसचिव एवं सहप्रवक्ता राजेन्द्र पण्डितले भने, ‘अब तुरुन्तै काम सुरु हुन्छ ।’
गत वर्षको सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा सरकारी स्वामित्वका ऐतिहासिक भवनहरू सरकारले नै बनाउने घोषणा गरेपछि सोही बुँदामा टेकेर राष्ट्र बैंकले आफ्ना दुई भवन निर्माण गर्ने जिम्मा सहरी विकास मन्त्रालयलाई सुम्पियो । ‘सुरुमा राष्ट्र बैंक आफैँले बनाउने भनेका थियौँ,’ कार्यकारी निर्देशक पोखरेलले भने, ‘पछि पुनर्निर्माण प्राधिकरणका तत्कालीन सिइओ सुशील ज्ञवाली, सहरी विकास मन्त्रालयका सचिव, राष्ट्र बैंकका गभर्नरलगायतको बैठकमा सरकारले नै भवन निर्माण गर्ने सहमति भयो ।’ सोही सहमतिअनुसार सहरी विकास मन्त्रालयअन्तर्गतको केन्द्रीय आयोजना कार्यान्वयन इकाइले ती दुई भवन भत्काएर त्यसको भग्नावशेष बिक्री गिर्ने निर्णय गरेको पोखरेलले बताए ।
पुरातत्व विभागका महानिर्देशक भेषनारायण दाहालले राष्ट्र बैंकका यी दुई भवनको संरचना भत्काउन आफूहरूले निर्देशन दिएको भए पनि भग्नावशेष बेच्न सहमति नदिएको बताएको आजको नयाँ पत्रिका दैनिकमा खबर छ
काठमाडौं,१४ वैशाख ।
स्थानिय निर्बाचन गराउन र मधेषीहरु नेताहरुको मागलाई संबोधन गर्ने भन्दै गर्न लागिएको संबिधान संसोधनले भारतीय नागरिकले मतदान अधिकार पाउने भारतीय मिडियाले दाबी गरेका छन् । मधेसी मोर्चा र सरकारसँग बैशाख १० गते भएको सम्झौताको हवाला दिँदै भारतीय मिडियाले यस्तो दाबी गरेका हुन् ।
भारतको बिहार र उत्तर प्रदेशका भारतीय नागरिकले नेपालमा वैशाख ३१ मा हुने स्थानीय निर्वाचनमा मतदान गर्न पाउने सिएनएन न्युज १८ को अनलाइनले जनाएको हो ।
मधेसी मोर्चा र सरकारबीच संविधान संशोधनका अन्र्तवस्तु र प्रक्रियाबारे शुक्रबारयता दैनिकजसो बैठक भइरहेको सन्दर्भमा भारतीय मिडियामा यस्तो खबर सार्वजनिक भएको हो ।
सात महिना लामो तराई केन्द्रित दलको आन्दोलनपछि नेपाल सरकारले संविधान संशोधन गरी भारतीयलाई मताधिकार दिने तयारी गरेको सो अनलाइनले उल्लेख गरेको छ ।
संविधान संशोधनले भारतीय नागरिक संसदीय निर्वाचनमा पनि सहभागी हुन बाटो खोल्ने सो अनलाइनले उल्लेख गरेको छ । मोर्चाको मागमा सरकार यस्तो व्यवस्था गर्न राजी भएको सिएनएन न्युज१८ डट कमले उल्लेख गरेको हो। यो विषय नेपालको क्याबिनेटबाट पारित भइसकेको उसले दाबी गरेको छ ।
स्थानिय निर्बाचन गराउन र मधेषीहरु नेताहरुको मागलाई संबोधन गर्ने भन्दै गर्न लागिएको संबिधान संसोधनले भारतीय नागरिकले मतदान अधिकार पाउने भारतीय मिडियाले दाबी गरेका छन् । मधेसी मोर्चा र सरकारसँग बैशाख १० गते भएको सम्झौताको हवाला दिँदै भारतीय मिडियाले यस्तो दाबी गरेका हुन् ।
भारतको बिहार र उत्तर प्रदेशका भारतीय नागरिकले नेपालमा वैशाख ३१ मा हुने स्थानीय निर्वाचनमा मतदान गर्न पाउने सिएनएन न्युज १८ को अनलाइनले जनाएको हो ।
मधेसी मोर्चा र सरकारबीच संविधान संशोधनका अन्र्तवस्तु र प्रक्रियाबारे शुक्रबारयता दैनिकजसो बैठक भइरहेको सन्दर्भमा भारतीय मिडियामा यस्तो खबर सार्वजनिक भएको हो ।
सात महिना लामो तराई केन्द्रित दलको आन्दोलनपछि नेपाल सरकारले संविधान संशोधन गरी भारतीयलाई मताधिकार दिने तयारी गरेको सो अनलाइनले उल्लेख गरेको छ ।
संविधान संशोधनले भारतीय नागरिक संसदीय निर्वाचनमा पनि सहभागी हुन बाटो खोल्ने सो अनलाइनले उल्लेख गरेको छ । मोर्चाको मागमा सरकार यस्तो व्यवस्था गर्न राजी भएको सिएनएन न्युज१८ डट कमले उल्लेख गरेको हो। यो विषय नेपालको क्याबिनेटबाट पारित भइसकेको उसले दाबी गरेको छ ।
इटहरी, १४ वैशाख ।
सुनसरीको बराह नगरपालिका–१ निवासी पूर्ण तामाङकी ९ वर्षीया छोरी प्रकृति तामाङ बुधबार दिउँसो २ः३० बजेतिर सप्तकोसी नदीमा नुहाउने क्रममा बगेर बेपत्ता भएपछि खोजतलास गर्ने क्रममा ४ः१५ बजे बगेको स्थानदेखि दुईसय मिटर दक्षिणमा मृत फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरीले जानकारी दिएको छ ।
नदीमा साथीहरुसँगै नुहाउने क्रममा बगेकी बालिकाको लासलाई इलाका प्रहरी कार्यालय महेन्द्रनगरको प्रहरी टोलीले मृत अवस्थामा फेला पारेर उनको लासलाई शवपरीक्षणका लागि बिपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान पठाइएको पनि जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जानकारी दिएको छ ।
घटनाका विषयमा प्रहरीले स्थानीयवासीसँग सोधखोज एवम् अनुसन्धान जारी राखेको पनि कार्यालयले जनाएको छ ।
सुनसरीको बराह नगरपालिका–१ निवासी पूर्ण तामाङकी ९ वर्षीया छोरी प्रकृति तामाङ बुधबार दिउँसो २ः३० बजेतिर सप्तकोसी नदीमा नुहाउने क्रममा बगेर बेपत्ता भएपछि खोजतलास गर्ने क्रममा ४ः१५ बजे बगेको स्थानदेखि दुईसय मिटर दक्षिणमा मृत फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरीले जानकारी दिएको छ ।
नदीमा साथीहरुसँगै नुहाउने क्रममा बगेकी बालिकाको लासलाई इलाका प्रहरी कार्यालय महेन्द्रनगरको प्रहरी टोलीले मृत अवस्थामा फेला पारेर उनको लासलाई शवपरीक्षणका लागि बिपी कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान पठाइएको पनि जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जानकारी दिएको छ ।
घटनाका विषयमा प्रहरीले स्थानीयवासीसँग सोधखोज एवम् अनुसन्धान जारी राखेको पनि कार्यालयले जनाएको छ ।
कञ्चनपुर, १२ वैशाख ।
कञ्चनपुरको शुक्लाफाँटा नगरपालिका–१० मा रहेको झलारी खानेपानी उपभोक्ता तथा सरसफाइ समितिले उपभोक्तालाई कीटाणुरहित पानी उपलब्ध गराउन कम्प्युटरयुक्त मेसिन जडान गरेको छ ।
‘वाक टेक’ नामक कम्प्युटरयुक्त मेसिन जडान गरी समितिले उपभोक्तालाई गुणस्तरयुक्त पानी उपलब्ध गराउन थालेको हो । “मेसिनको सहायताले पानीमा रहेको अम्लीयपन, क्षरियपन, धमिलोपन र क्लोरिनजस्ता पदार्थ पत्ता लगाई गुणस्तरीय पानी उपभोक्तालाई उपलब्ध गराउन थालेका छौँ”, समितिका अध्यक्ष कमलापति भट्टले भन्नुभयो ।
मेसिनको सहायताले पानीको अशुद्धता हटाउनाका साथै पानी शुद्ध पारी उपभोक्तालाई उपलब्ध गराउने कार्य सुरु गरिएको उहाँले बताउनुभयो । रु चार लाख ५० हजार मूल्य पर्ने मेसिन खानेपानी तथा गुणस्तर विभागले दुई महिनाअघि उपभोक्ता समितिलाई उपलब्ध गराएको हो । समितिले हालसम्म मेसिनको सहायताले जडान गरिएका दुई दर्जनभन्दा बढी धाराको पानी चेकजाँच गरेको छ ।
चेकजाँच गर्दा धारामा कुनै किसिमको पानीमा अशुद्धता र कीटाणु नभेटिएको अध्यक्ष भट्टले बताउनुभयो । दुई लाख २५ हजार लिटर क्षमताको ट्याङ्कीमार्फत चारसय ९० धारा रहेको आयोजनाले हाल एक लाख ५० हजार लिटर पानीको खपत गर्दै आएको छ ।
विसं २०५७ सालमा कार्य प्रारम्भ भई विसं २०६८ सालमा आयोजना निर्माण सम्पन्न गरिएको थियो ।
कञ्चनपुरको शुक्लाफाँटा नगरपालिका–१० मा रहेको झलारी खानेपानी उपभोक्ता तथा सरसफाइ समितिले उपभोक्तालाई कीटाणुरहित पानी उपलब्ध गराउन कम्प्युटरयुक्त मेसिन जडान गरेको छ ।
‘वाक टेक’ नामक कम्प्युटरयुक्त मेसिन जडान गरी समितिले उपभोक्तालाई गुणस्तरयुक्त पानी उपलब्ध गराउन थालेको हो । “मेसिनको सहायताले पानीमा रहेको अम्लीयपन, क्षरियपन, धमिलोपन र क्लोरिनजस्ता पदार्थ पत्ता लगाई गुणस्तरीय पानी उपभोक्तालाई उपलब्ध गराउन थालेका छौँ”, समितिका अध्यक्ष कमलापति भट्टले भन्नुभयो ।
मेसिनको सहायताले पानीको अशुद्धता हटाउनाका साथै पानी शुद्ध पारी उपभोक्तालाई उपलब्ध गराउने कार्य सुरु गरिएको उहाँले बताउनुभयो । रु चार लाख ५० हजार मूल्य पर्ने मेसिन खानेपानी तथा गुणस्तर विभागले दुई महिनाअघि उपभोक्ता समितिलाई उपलब्ध गराएको हो । समितिले हालसम्म मेसिनको सहायताले जडान गरिएका दुई दर्जनभन्दा बढी धाराको पानी चेकजाँच गरेको छ ।
चेकजाँच गर्दा धारामा कुनै किसिमको पानीमा अशुद्धता र कीटाणु नभेटिएको अध्यक्ष भट्टले बताउनुभयो । दुई लाख २५ हजार लिटर क्षमताको ट्याङ्कीमार्फत चारसय ९० धारा रहेको आयोजनाले हाल एक लाख ५० हजार लिटर पानीको खपत गर्दै आएको छ ।
विसं २०५७ सालमा कार्य प्रारम्भ भई विसं २०६८ सालमा आयोजना निर्माण सम्पन्न गरिएको थियो ।
काठमाडौं/ निर्वाचन आयोगले स्थानीय तहको निर्वाचनका लागि जिल्लागत मतपत्रको ढाँचा तयार गरेको छ ।
मोरङ जिल्लाको मतपत्रको ढाँचा यस बमोजिम रहने निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।
६ बैशाख, काठमाडौं । सरकारी कर्मचारी यातायात व्यवस्था विभागलाई कमाउ कार्यालय मान्छन् र त्यहाँ सरुवा हुन मरिहत्ते गर्छन् । मरिहत्ते नगरुन पनि किन ? एक जना लेखापालको योजनामा सरकारी खातामा जानुपर्ने ५७ करोड रुपैयाँ व्यक्तिको गोजीमा पुगेको पनि सरकारले वर्षौ पत्तो नपाउँदो रहेछ ।
सुरेश अधिकारी यातायात ब्यवस्था सवारी कार्यालय इटहरीका लेखापाल (नासु) मात्र हुन् । तर, उनले पछिल्लो ५ वर्षमा करौडौं सरकारी रकम कुम्ल्याउँदा पनि सम्वन्धित निकायले पत्तै पाएन ।
कार्यालयको ५७ करोड हिनामिना भएपछि मात्र उनी शंकाको घेरामा परेका छन् । यो राजश्व हिनामिनाको योजनाकार सुरेश अधिकारीले नै भएको यातायात व्यवस्था विभाग स्रोतले जनाएको छ ।
सुरेशले ५ वर्षका बीचमा आफ्नो कार्यालयमा केही हाकिमहरु र थुप्रै कर्मचारीसँग कुम जोडे । राजश्व छल्ने योजनासँग नजोडिने कर्मचारीलाई टिक्न दिएनन्, मिल्नेलाई उनले राम्रै आथिर्क प्रभावमा पारिरहे ।
प्रारम्भिक छानविनमा उनको टिमले गरेको राजश्व हिनामिनाले यातायात ब्यवस्था विभागमा ‘भूकम्प’ नै गएको छ । किनभने एउटा लेखापालले गरेको डिजाइनमा उपसचिवसम्मका कर्मचारी संलग्न भेटिएका छन् ।
अधिकारी ५ वर्षअघि इटहरीको यातायात कार्यालयमा हाजिर भएका थिए । सुरुका ३ वर्षसम्म उनले जसरी सम्पत्ति जोडे, त्यसले सबै चकित परेकै थिए ।
तर, राजनीतिक शक्ति केन्द्रसँगको उठबस र त्यसबाट लिएको लाभ त्यतिबेला सतहमा आयो, जतिबेला उनको सरुवा पत्र इहटरी पुग्यो । यातायात विभागले २ वर्षअघि नै उनलाई सरुवा गरेको थियो, तर, उनले रमाना बुझ्नै मानेनन् ।
रमाना बुझ्न ज-जसले दबाव दिए, अधिकारीले स्थानीय सांसददेखि मन्त्रीसम्मको सोर्सफोर्स लगाएर जसरी पनि रमाना रोकिराखे ।
यातायात ब्यवस्था विभागमा २ वर्षअघि उनले कार्यालयको स्टाफ मिटिङबाट नै निर्णय गराएको एउटा अनौठो पत्र आएको थियो, जसमा लेखिाएको थियो,’ सुरेश अधिकारी यो कार्यालयबाट सुरुवा भए यहाँको ब्यवस्थापनमै समस्या पर्छ । त्यसैले अहिले अधिकारीले रामाना बुझ्न सक्दैनन् ।’
सरकारी राजश्व कसरी गरियो हिनामिना ?
यातायात कार्यालय इहटरी सवारीको कर बुझ्ने कार्यालय हो । सडक सुधार दस्तुर पनि यसैले बुझ्छ ।
कार्यालयमा राजश्व नै हिनामिना गर्न ठूलो योजना बनाइएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ । यातायात ब्यवस्था सिस्टममा देखिने तर, सरकारी बैंक खातामा नदेखिने गरी पैसा हिनामिना गरेको पाइएको छ । यतिसम्म कि सरकारी कार्यालयले नै फर्जी बिल समेत जारी गरेको भेटिएको छ ।
यातायात ब्यवस्था विभागका अधिकारी दुई किसिमबाट मात्रै यो हिनामिना सम्भव भएको बताउँछन् । पहिलो-सेवाग्राहीलाई ठूलो रकमको राजश्व देखाएर कम राजश्व तिर्ने गरी फर्जी बिल दिएर हिनामिना । दोस्रो-बैंकका कर्मारीसँग मिलेमतो गरेर बिलबिजक जारी गरेपनि रकम नै जम्मा नगरेर ।
बैंकदेखि महालेखा लेखापरीक्षणसम्म शंकाको घेरामा
अनुसन्धानले ग्लोबल आईएमई बैंकको पनि अनियमिततामा मिलेमतो गरेको पाइएको छ । सिस्टममा पैसा देखिने तर, बैंक खतामा रकम नदेखिने कारण बैंकको पनि संलग्नता पुष्टी भएको विभागका अधिकारी बताउँछन् ।
‘सिस्टममा तिरेको देखिएपछि बैंक खातामा पनि त्यति रकम इन्ट्री भएकै हुनुपर्छ । बैंक खता र त्यहाँको आन्तरिक खतामा हिसाब मिलाइएको छ । यसले बैंक पनि यसमा मिलेका हो भन्ने देखिन्छ’ स्रोतले भनेको छ ।
विगत ३ वर्षदेखिको ५७ करोड बरबरको हिसाव कार्यालयले गोलमाल गरेको छ । यो क्रममा भएको आन्तरिक लेखा परीक्षण र महालेखा परीक्षणले पनि यो अनियमितता औंल्याएको थिएन ।
सरकारी खातामा जम्मा हुनुपर्ने रकम हराएको लेखा परीक्षणमा स्वतः देखिनुपर्ने हो । तर, यो नमिलेको हिसावलाई गुपचुपमै प्रतिवेदनमा नसमेटिनुले अाशंका जन्माएको छ । विभागले अख्तियारलाई लेखेको पत्रमा आन्तरिक लेखा परीक्षण गर्ने र महालेखा परीक्षण गर्ने कर्मचारीलाई पनि अनुसन्धान गर्न भनेको छ ।
यातायात ब्यवस्था कार्यालय इटहरीमा भएको यो अनियमितताले ठूलो रुपमा हुने राजश्व चोरीको परिदृश्यलाई इङ्गित गरेको छ ।
कसरी खुल्यो पोल ?
केही समयअघि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोले यातायात ब्यवस्था विभागलाई एउटा पत्र लेख्यो । पत्रमा यातायात कार्यालय इटहरीका लेखापाल सुरेश अधिकारीलाई सुरुवा गरेर पनि किन रमाना नदिएको भनेर सोधिएको थियो । त्यसपछि विभागले उनलाई रमाना लिन दबाव दियो ।
तर, विभागका उच्च अधिकारीलाई केही ठूला दलका नेताहरुले नै अहिलेलाई रमाना बुझ्न दबाव नदिन भन्दै फोन गरे ।
त्यसपछि विभागले केही रहस्य छ भन्ने ठानेर अनुगमन टोली पठायो । अनुगमन टोलीले दिएको रिपोर्टमा ३ करोड रुपैयाँ जति हिनामिना भएको भनिएको थियो । त्यसपछि भीआरएस सिस्टममै राजश्वको अवस्था हेर्न विभागले आफ्नो आईटी साझेदार फोकस वानलाई निर्देशन दियो ।
मंगलबार फोकस वानले दिएको रिपोर्टले विभागका उच्च अधिकारीलाई ठूलो झड्का लाग्यो । भीआरएस रिपोर्टले ५६ करोड ५८ लाख रुपैयाँ राजश्व हिनामिना भएको ठहर्यायो ।
बुधबार नै लेखपाल अधिकारीसहित ५ जना निलम्बनमा परे । अनियमितताको विषयमा अनुसन्धान गर्दैगर्दा विभागका उच्च अधिकारीलाई ठूला दलका उच्च तहका नेताले फोन गर्दै रोक्न पनि आग्रह गरेका थिए ।
लेखापाल अधिकारीले निलम्बनको खबरपछि स्थानीय गुण्डाको आडमा कार्यालयमा अपि्रय घटना गर्नसक्ने सुनसरीका जिल्ला प्रशासन कार्यालयले यातायात कार्यालयमा सुरक्षा ब्यवस्था कडा पारेको छ ।
साभार ः अनलाईन खवरबाट
सुरेश अधिकारी यातायात ब्यवस्था सवारी कार्यालय इटहरीका लेखापाल (नासु) मात्र हुन् । तर, उनले पछिल्लो ५ वर्षमा करौडौं सरकारी रकम कुम्ल्याउँदा पनि सम्वन्धित निकायले पत्तै पाएन ।
कार्यालयको ५७ करोड हिनामिना भएपछि मात्र उनी शंकाको घेरामा परेका छन् । यो राजश्व हिनामिनाको योजनाकार सुरेश अधिकारीले नै भएको यातायात व्यवस्था विभाग स्रोतले जनाएको छ ।
सुरेशले ५ वर्षका बीचमा आफ्नो कार्यालयमा केही हाकिमहरु र थुप्रै कर्मचारीसँग कुम जोडे । राजश्व छल्ने योजनासँग नजोडिने कर्मचारीलाई टिक्न दिएनन्, मिल्नेलाई उनले राम्रै आथिर्क प्रभावमा पारिरहे ।
प्रारम्भिक छानविनमा उनको टिमले गरेको राजश्व हिनामिनाले यातायात ब्यवस्था विभागमा ‘भूकम्प’ नै गएको छ । किनभने एउटा लेखापालले गरेको डिजाइनमा उपसचिवसम्मका कर्मचारी संलग्न भेटिएका छन् ।
अधिकारी ५ वर्षअघि इटहरीको यातायात कार्यालयमा हाजिर भएका थिए । सुरुका ३ वर्षसम्म उनले जसरी सम्पत्ति जोडे, त्यसले सबै चकित परेकै थिए ।
तर, राजनीतिक शक्ति केन्द्रसँगको उठबस र त्यसबाट लिएको लाभ त्यतिबेला सतहमा आयो, जतिबेला उनको सरुवा पत्र इहटरी पुग्यो । यातायात विभागले २ वर्षअघि नै उनलाई सरुवा गरेको थियो, तर, उनले रमाना बुझ्नै मानेनन् ।
रमाना बुझ्न ज-जसले दबाव दिए, अधिकारीले स्थानीय सांसददेखि मन्त्रीसम्मको सोर्सफोर्स लगाएर जसरी पनि रमाना रोकिराखे ।
यातायात ब्यवस्था विभागमा २ वर्षअघि उनले कार्यालयको स्टाफ मिटिङबाट नै निर्णय गराएको एउटा अनौठो पत्र आएको थियो, जसमा लेखिाएको थियो,’ सुरेश अधिकारी यो कार्यालयबाट सुरुवा भए यहाँको ब्यवस्थापनमै समस्या पर्छ । त्यसैले अहिले अधिकारीले रामाना बुझ्न सक्दैनन् ।’
सरकारी राजश्व कसरी गरियो हिनामिना ?
यातायात कार्यालय इहटरी सवारीको कर बुझ्ने कार्यालय हो । सडक सुधार दस्तुर पनि यसैले बुझ्छ ।
कार्यालयमा राजश्व नै हिनामिना गर्न ठूलो योजना बनाइएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ । यातायात ब्यवस्था सिस्टममा देखिने तर, सरकारी बैंक खातामा नदेखिने गरी पैसा हिनामिना गरेको पाइएको छ । यतिसम्म कि सरकारी कार्यालयले नै फर्जी बिल समेत जारी गरेको भेटिएको छ ।
यातायात ब्यवस्था विभागका अधिकारी दुई किसिमबाट मात्रै यो हिनामिना सम्भव भएको बताउँछन् । पहिलो-सेवाग्राहीलाई ठूलो रकमको राजश्व देखाएर कम राजश्व तिर्ने गरी फर्जी बिल दिएर हिनामिना । दोस्रो-बैंकका कर्मारीसँग मिलेमतो गरेर बिलबिजक जारी गरेपनि रकम नै जम्मा नगरेर ।
बैंकदेखि महालेखा लेखापरीक्षणसम्म शंकाको घेरामा
अनुसन्धानले ग्लोबल आईएमई बैंकको पनि अनियमिततामा मिलेमतो गरेको पाइएको छ । सिस्टममा पैसा देखिने तर, बैंक खतामा रकम नदेखिने कारण बैंकको पनि संलग्नता पुष्टी भएको विभागका अधिकारी बताउँछन् ।
‘सिस्टममा तिरेको देखिएपछि बैंक खातामा पनि त्यति रकम इन्ट्री भएकै हुनुपर्छ । बैंक खता र त्यहाँको आन्तरिक खतामा हिसाब मिलाइएको छ । यसले बैंक पनि यसमा मिलेका हो भन्ने देखिन्छ’ स्रोतले भनेको छ ।
विगत ३ वर्षदेखिको ५७ करोड बरबरको हिसाव कार्यालयले गोलमाल गरेको छ । यो क्रममा भएको आन्तरिक लेखा परीक्षण र महालेखा परीक्षणले पनि यो अनियमितता औंल्याएको थिएन ।
सरकारी खातामा जम्मा हुनुपर्ने रकम हराएको लेखा परीक्षणमा स्वतः देखिनुपर्ने हो । तर, यो नमिलेको हिसावलाई गुपचुपमै प्रतिवेदनमा नसमेटिनुले अाशंका जन्माएको छ । विभागले अख्तियारलाई लेखेको पत्रमा आन्तरिक लेखा परीक्षण गर्ने र महालेखा परीक्षण गर्ने कर्मचारीलाई पनि अनुसन्धान गर्न भनेको छ ।
यातायात ब्यवस्था कार्यालय इटहरीमा भएको यो अनियमितताले ठूलो रुपमा हुने राजश्व चोरीको परिदृश्यलाई इङ्गित गरेको छ ।
कसरी खुल्यो पोल ?
केही समयअघि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोले यातायात ब्यवस्था विभागलाई एउटा पत्र लेख्यो । पत्रमा यातायात कार्यालय इटहरीका लेखापाल सुरेश अधिकारीलाई सुरुवा गरेर पनि किन रमाना नदिएको भनेर सोधिएको थियो । त्यसपछि विभागले उनलाई रमाना लिन दबाव दियो ।
तर, विभागका उच्च अधिकारीलाई केही ठूला दलका नेताहरुले नै अहिलेलाई रमाना बुझ्न दबाव नदिन भन्दै फोन गरे ।
त्यसपछि विभागले केही रहस्य छ भन्ने ठानेर अनुगमन टोली पठायो । अनुगमन टोलीले दिएको रिपोर्टमा ३ करोड रुपैयाँ जति हिनामिना भएको भनिएको थियो । त्यसपछि भीआरएस सिस्टममै राजश्वको अवस्था हेर्न विभागले आफ्नो आईटी साझेदार फोकस वानलाई निर्देशन दियो ।
मंगलबार फोकस वानले दिएको रिपोर्टले विभागका उच्च अधिकारीलाई ठूलो झड्का लाग्यो । भीआरएस रिपोर्टले ५६ करोड ५८ लाख रुपैयाँ राजश्व हिनामिना भएको ठहर्यायो ।
बुधबार नै लेखपाल अधिकारीसहित ५ जना निलम्बनमा परे । अनियमितताको विषयमा अनुसन्धान गर्दैगर्दा विभागका उच्च अधिकारीलाई ठूला दलका उच्च तहका नेताले फोन गर्दै रोक्न पनि आग्रह गरेका थिए ।
लेखापाल अधिकारीले निलम्बनको खबरपछि स्थानीय गुण्डाको आडमा कार्यालयमा अपि्रय घटना गर्नसक्ने सुनसरीका जिल्ला प्रशासन कार्यालयले यातायात कार्यालयमा सुरक्षा ब्यवस्था कडा पारेको छ ।
साभार ः अनलाईन खवरबाट
यादब बिष्ट, सौँठा/नेपाल रेडक्रस सोसाइटी जिल्ला शाखा मोरङको आयोजनामा एक दिने रक्तदाता उत्प्रेरणा गोष्ठी शुक्रबार सम्पन्न भएको छ ।
रतुवामाई– ६ स्थित सौँठा माविमा भएको उक्त गोष्ठीमा मोरङ जिल्लाबाट नियमित रुपमा रक्तदान कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने रेडक्रस उपशाखाहरु, सहकारी र विभिन्न संघसंस्थाको ६० जना प्रतिनिधिहरुको सहभागिता रहेको थियो । उक्त गोष्ठी मार्फत मानबको शरिरमा नचाहिने रगतलाई दान गरी अरुको जीवन बचाई मानवीय सेवामा जुट्नु पर्ने र यसका लागि गाउँ गाउँमा उत्प्रेरकहरुको विकास गर्न यस्ता कार्यक्रम नियमित रुपमा जिल्ला शाखाले सञ्चालन गर्दै आई रहेको जिल्ला शाखा सभापति सुवोधकुमार सिंहले बताउनु भयो ।
कार्यक्रम जिल्ला शाखा सभापति सिंहको सभापतित्व र रेड्क्रस यशस्कर सदस्य देउमान सुब्बाको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न भएको थियो ।
मोरङ, २४ चैत– राजधानी काठमाडौं पछिको सवैभन्दाबढी ९ वटा निर्वाचन क्षेत्र रहेको मोरङमा एक उपमहानगरपालिका सहित ९ नगरपालिका र ८ गाउँपालिका गरि १७ वटा स्थानीय तह कायम छन् । स्थानीय तहको निर्वाचनका लागि ५ लाख भन्दा बढी मतदाता छन् । ९ नगरपालिकाका ९८ र ८ गाउँपालिकाका ६१ वडाबाट गरि ८ सय २९ जना जनप्रतिनिधि निर्वाचित हुँदैछन् भने दलित र अल्पसंख्यकबाट थप ३४ जना मनोनित गर्दा जनप्रतिनिधिहरुको संख्या ८ सय ६३ पुग्ने जिल्ला निर्वाचन आयोगले जानकारी दिएको छ ।
एक नम्बर प्रदेशकै सवैभन्दा बढी मतदाता रहेको मोरङमा निर्वाचन नजिकिदै जाँदा मेयर र उपमेयरका आकांक्षीहरु समेत बढ्दै गएका छन् । विशेषगरि नेकपा एमाले, नेपाली कांग्रेस, माओवादी केन्द्रका उम्मेदवारहरुको नाम बढी चर्चामा छन् । मधेसी मोर्चा केन्द्रीय नेतृत्वको निर्णय कुरेर बसेको पाइन्छ भने राप्रपा जिल्ला निर्वाचन कार्यालयमा दर्ता हुन बाट बञ्चित भएको छ ।
विराटनगर उपमहानगरपालिका
नेपालकै ऐतिहासिक राजनीतिक थलोको रुपमा परिचित विराटनगर उपमहागरपालिकाको मेयर को बन्ला सवैको चासो यस तर्फ केन्द्रित देखिन्छ । वीपी कोइरालादेखि गिरिजाप्रसाद कोइराला, मनमोहन अधिकारीलगायतको राजनीतिक थलोका रुपमा परिचित विराटनगरको राजनीतिक चहलपहलले देशकै ध्यान केन्द्रित समेत गर्ने गरेको छ । नयाँ संरचना अनुसार साविकको वैजनाथपुर गाविस र वुधनगर गाविसका १,३ ५ वडा समावेश भएको विराटनगर उपमहागरपालिका ७७ वर्ग किलो मिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । कुल २ लाख १४ हजार ६ सय ६३ जनसंख्या रहेको विराटनगर उपमहानगरपालिकामा १ लाख १४ हजार १ सय ७६ मतदाता छन् । स्थानीय तह पुनर्संरचना सँगै थपिएका गाविस र वडाहरुका कारण मतदाता संख्या बढेको हो ।
एमालेबाट विराटनगर उप–महानगरपालिकाको मेयरमा पूर्व सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबाबु पण्डितदेखि एमाले मोरङ अध्यक्ष विनोद ढकाल, पूर्व अध्यक्ष महेश रेग्मी र एमालेका नगर इञ्चार्ज सागर थापाको नाम बढी चर्चामा छ । उपमेयरमा सावित्रा रेग्मी, विमला दाहाल, शीला दीक्षित कार्की, शिल्पा निराला कार्की, सरस्वती खरेल र लीला रिजालको नाम चर्चामा छ ।
विराटनगर उपमहानगरपालिकाको मेयर पदका लागि सबै भन्दा बढी आकांक्षी कांग्रेसबाट देखिएका छन् । मोरङ कांग्रेसका सचिव नागेश कोइराला, नगर सभापति भीम पराजुली, फुलकुमार लालवानी र विश्वनाथ रिजाल, डा. डिला संग्रौलालगायतको नाम मेयरका रुपमा चर्चामा छ । उपमेयरमा भने सुनिता घिमिरे, प्रमिला थापा, रेखा पराजुली, विजेता अधिकारी, सुनकुमारी कार्की, विन्दा कार्की, रीता पोखरेल चर्चामा छन् ।
माओवादी केन्द्रले भने विराटनगर उपमहानगरपालिकाको मेयर पदका लागि भोगेन्द्र यादव र उपमेयरमा नमिता न्यौपानेको नाम सिफारिस तयारी गरिसकेको छ । यादव माओवादी केन्द्र बिराटनगरका इञ्चार्ज हुन् भने उपमेयरकी उम्मेदवार न्यौपाने विराटनगर नगर संयोजक हुन् ।
उर्लाबारी नगरपालिका
नयाँ संरचना अनुसार उर्लाबारी नगरपालिका मधुमल्ला ७,८ र ९ तथा राजघाट गाविस गाभेर बनेको हो । उत्तरपूर्वी मोरङमा पर्ने उर्लाबारी नगरपालिकाकमा ३५ हजार १० जना मतदाता छन् ।
उर्लावारीको मेयरमा एमालेबाट मान बहादुर श्रेष्ठ , भूपाल जिमी , गंगा खरेल,
गंगा बास्तोला, अग्नि भट्टराई र पुष्प ढकालको नाम चर्चामा छ । उप–मेयरमा मीना पौडेल र विद्या चाम्लिङको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रका तर्फबाट मेयरका रुपमा राजेन्द्र पौडेल, प्रेम मिभक, अनुप राजवंशीलगायतको नाम चर्चामा छ ।
उर्लाबारीको मेयरमा नेपाली कांग्रेसबाट वीरवल थापा र जयधर्म आर्चाय, खड्ग फागो र भोलामान श्रेष्ठको नाम चर्चामा छ भने उपमेयरमा शोभा पालुङ र सीता कार्की आकांक्षी देखिएका छन् ।
लेटाङ नगरपालिका
अधिकांश पहाडी भूभाग रहेको लेटाङ नगरपालिकामा २१ हजार ४ सय २० जना मतदाता छन् । लेटाङ नगरपालिकाको मेयरमा एमालेबाट भूपेन्द्र लावती, घनश्याम खतिवडा, उपेन्द्र घिमिरे र डिल्लिमान तामाङको नाम चर्चामा छ भने उपमेयरमा दुर्गा भण्डारी, शान्ति पाख्रिन र सुनिता तिम्सिना चर्चामा छन् । नेपाली कांग्रेसबाट दीपकचन्द्र राई, शंकर राई र राजकुमार लामाको नाम चर्चामा छ । त्यसैगरी माओवादी केन्द्रबाट लेटाङको मेयरमा एक मात्र आकांक्षीका रुपमा गोपाल नेपालीलाई अघि सारिएको छ ।
पथरी शनिश्चरे नगरपालिका
साविकको पथरी शनिश्चरे नगरपालिका र हसन्दह गाविस जोडेर पथरी शनिश्चरे नगरपालिका बनाइएको हो । पथरी शनिश्चरे नगरपालिकामा मतदाता संख्या ४० हजार ५ सय ५५ रहेको छ ।
पथरी शनिश्चरे नगरपालिकामा एमालेबाट किशोर राई, यूवराज भण्डारी, मोहन नेउपाने, मोहन तुम्बापो, मान प्रसाद लिम्बु, रामकुमार बस्नेतको नाम चर्चामा छ भने उपमेयरमा कृष्णकुमारी राई कृष्णकुमारी विक र देवीमाया काफ्ले मध्ये एक सम्भावित उम्मेदवार देखिएका छन् ।
नेपाली कांग्रेसबाट गणेश खड्का, किरण थापा र माधव कोइरालाको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट मेयरमा जहरमान लिम्वू, विकास मगर, नेत्र पोखरेल र योशदा खतिवडाको नाम चार्चामा छ ।
बेलबारी नगरपालिका
साविकको बेलबारी नगरपालिकामा डाँगीहाट र बाहुनी गाविस समेटिएका छन् । यहाँ ४२ हजार ९ सय २ मतदाता छन् । बेलबारीको मेयरमा एमालेबाट ज्ञानेन्द्र सुवेदी, डीपी राई, इरान राई, राजकुमार बस्नेत र उपमेयरमा लिला गौतम, पार्वती बराल, हरिमाया खतिवडाको नाम चर्चामा छ ।
नेपाली कांग्रेसबाट मेयरमा राजकुमार लिम्बु, यज्ञ ढकाल, नगेन्द्र कट्टेल र रुकमणि धिमालको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट तिलक राई, पशुराम सुवेदी, रामप्रसाद राई र पुष्प चौधरीको नाम चर्चामा छ ।
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका
साबिकका कोसीहरैंचा र सुन्दरदुलारी नगरपालिकालाई गाभेर सुन्दर हरैंचा नगरपालिका निर्माण भएको छ । सुन्दर हरैचा नगरपालिकामा ५३ हजार ८ सय ७६ मतदाता छन् ।
सुन्दरहरैंचा नगरपालिकाको मेयरमा नेकपा एमालेबाट अजम्बर राई, अर्जुन अधिकारी, केदार गुरागाई, राजकुमार ओझा, पितकुमार श्रेष्ठ र उपमेयरमा धना तामाङ, पुष्पा तामाङ, टिका भट्टराइको नाम चर्चामा छ ।
नेपाली कांग्रेसबाट शिव ढकाल, लोकप्रसाद संगौला, गोपाल थापा र चैतन्य सापकोटाको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट नवराज चापागाई, मित्रसेन योञ्जन र कुमार राईको नाम मेयरका रुपमा चर्चामा छ ।
रतुवामाई नगरपालिका
साविकको बरंडगा गाविसका १, ४, ५ र ७ नम्बर वडाहरु, झुर्किया, महादेवा, गोविन्दपुरका १,३,४,७ वडा र सिजुवा गाविस एवं इटहरा गाविस मिलाएर रतुवामाई नगरपालिका निर्माण गरिएको हो । यहाँ मतदाता संख्या ४२ हजार ४ सय रहेको छ ।
रतुवामाई नगरपालिकाको मेयरमा एमालेबाट दुर्गाबहादुर बिष्ट, रुपनारायण मिश्र, टेकेन्द्र पोमु, विश्वनाथ राय, गोपी चापागाई,मेघराज कट्टेल, शान्तिराम बराल र उपमेयरमा चन्द्रकला भण्डारी र इन्दिरा बरालको नाम चर्चामा छ । नेपाली कांग्रेसबाट नागेश्वर सिंह, खड्ग चुम्वाङ र रविन राईको नाम मेयरमा चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट मेयरमा प्रकाश पौडेल, सुनील सिंह र जुब्बा सोरेनको नाम चर्चा छ ।
सुनवर्षी नगरपालिका
साविकको रंगेली नगरपालिकाका ९, १० र ११ नम्बर वडाहरुका साथै अमरदह, गोविन्दपुर र बरंडगाका केही वडाहरु र डाइनिया गाविसलाई गाभेर सुनवर्षी नगरपालिका बनाइएको छ । यो नगरपालिकामा २८ हजार ८ सय ९१ मतदाता छन् ।
सुनवर्षी नगरपालिकामा मेयरमा एमालेबाट कप्लेश्वर राजवंशी, हसन इमाम बक्स, गोपाल थापा, बोधराज वुढाथोकीको नाम चर्चामा छ । काग्रेसका तर्फबाट मेयरमा देबेन्द्र बस्नेत, शिवनारायण सिंह, कालीप्रसाद दास र रमानन्द साहको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट जयन्त दास, श्रवण राजवंशी र सुन्दर तामाङ्गको नाम चर्चामा छ ।
रंगेली नगरपालिका
साविक रंगेली नगरपालिकाका १ देखि ८ नं वडामा बबियाबिर्ता र दर्वेशा गाविसलाई गाभेर रंगेली नगरपालिका निर्माण भएको हो । रंगेली नगरपालिकामा ३० हजार ३ सय ९१ मतदाता छन् ।
रंगेली नगरपालिकाको मेयरमा एमालेका तर्फबाट सन्तोष शाह, मनोज अग्रवाल र दिनेश ठाकुरको नाम चर्चामा छ । नेपाली कांग्रेसका गोपाल सेडाई, मोदराज घिमिरे र जगन्नाथ मण्डल, रामनारायण मण्डल र सुमन कुँवरको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट दिलिप बगडिया, रामचन्द्र मण्डल र डिल्ली घिमिरेको नाम चर्चामा छ ।
खुलेर आएका यी नामसँगै राप्रपाले समेत स्वतन्त्रकै हैसियतबाट पनि निर्वाचनमा भाग लिने बताइएको छ । राप्रपाका तर्फबाट पनि स्थानीय तहमा उम्मेदवारी पर्ने जिल्लातहका नेताहरुको भनाई छ । यस्तै मधेशी मोर्चा आवद्ध दलहरु समेत निर्वाचनमा सहभागि हुने भित्रभित्रै तयारीमा जुटीरहेका छन् । अहिले आन्दोलनकै चरणमा रहँदा पनि मोर्चाले संगठन विस्तारलगायतको कामलाई निरन्तरता दिदै आएको छ ।
उम्मेदवारका आकांक्षी धेरै भए पनि टिकट भने एकएकजनाले मात्र पाउने हुँदा पार्टीभित्र पनि गुटका हिसावले कसको लविङ दह्रो हुन्छ भन्ने विषयले चर्चा पाउने गरेको छ । विहान चोक र चिया पसलमा हुने गफदेखि एक आपसमा हुने भेटमा पनि विभिन्न पार्टीबाट उम्मेदवारका आकांक्षीकै भन्ने चर्चा हुने गरेको छ ।
एक नम्बर प्रदेशकै सवैभन्दा बढी मतदाता रहेको मोरङमा निर्वाचन नजिकिदै जाँदा मेयर र उपमेयरका आकांक्षीहरु समेत बढ्दै गएका छन् । विशेषगरि नेकपा एमाले, नेपाली कांग्रेस, माओवादी केन्द्रका उम्मेदवारहरुको नाम बढी चर्चामा छन् । मधेसी मोर्चा केन्द्रीय नेतृत्वको निर्णय कुरेर बसेको पाइन्छ भने राप्रपा जिल्ला निर्वाचन कार्यालयमा दर्ता हुन बाट बञ्चित भएको छ ।
विराटनगर उपमहानगरपालिका
नेपालकै ऐतिहासिक राजनीतिक थलोको रुपमा परिचित विराटनगर उपमहागरपालिकाको मेयर को बन्ला सवैको चासो यस तर्फ केन्द्रित देखिन्छ । वीपी कोइरालादेखि गिरिजाप्रसाद कोइराला, मनमोहन अधिकारीलगायतको राजनीतिक थलोका रुपमा परिचित विराटनगरको राजनीतिक चहलपहलले देशकै ध्यान केन्द्रित समेत गर्ने गरेको छ । नयाँ संरचना अनुसार साविकको वैजनाथपुर गाविस र वुधनगर गाविसका १,३ ५ वडा समावेश भएको विराटनगर उपमहागरपालिका ७७ वर्ग किलो मिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । कुल २ लाख १४ हजार ६ सय ६३ जनसंख्या रहेको विराटनगर उपमहानगरपालिकामा १ लाख १४ हजार १ सय ७६ मतदाता छन् । स्थानीय तह पुनर्संरचना सँगै थपिएका गाविस र वडाहरुका कारण मतदाता संख्या बढेको हो ।
एमालेबाट विराटनगर उप–महानगरपालिकाको मेयरमा पूर्व सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबाबु पण्डितदेखि एमाले मोरङ अध्यक्ष विनोद ढकाल, पूर्व अध्यक्ष महेश रेग्मी र एमालेका नगर इञ्चार्ज सागर थापाको नाम बढी चर्चामा छ । उपमेयरमा सावित्रा रेग्मी, विमला दाहाल, शीला दीक्षित कार्की, शिल्पा निराला कार्की, सरस्वती खरेल र लीला रिजालको नाम चर्चामा छ ।
विराटनगर उपमहानगरपालिकाको मेयर पदका लागि सबै भन्दा बढी आकांक्षी कांग्रेसबाट देखिएका छन् । मोरङ कांग्रेसका सचिव नागेश कोइराला, नगर सभापति भीम पराजुली, फुलकुमार लालवानी र विश्वनाथ रिजाल, डा. डिला संग्रौलालगायतको नाम मेयरका रुपमा चर्चामा छ । उपमेयरमा भने सुनिता घिमिरे, प्रमिला थापा, रेखा पराजुली, विजेता अधिकारी, सुनकुमारी कार्की, विन्दा कार्की, रीता पोखरेल चर्चामा छन् ।
माओवादी केन्द्रले भने विराटनगर उपमहानगरपालिकाको मेयर पदका लागि भोगेन्द्र यादव र उपमेयरमा नमिता न्यौपानेको नाम सिफारिस तयारी गरिसकेको छ । यादव माओवादी केन्द्र बिराटनगरका इञ्चार्ज हुन् भने उपमेयरकी उम्मेदवार न्यौपाने विराटनगर नगर संयोजक हुन् ।
उर्लाबारी नगरपालिका
नयाँ संरचना अनुसार उर्लाबारी नगरपालिका मधुमल्ला ७,८ र ९ तथा राजघाट गाविस गाभेर बनेको हो । उत्तरपूर्वी मोरङमा पर्ने उर्लाबारी नगरपालिकाकमा ३५ हजार १० जना मतदाता छन् ।
उर्लावारीको मेयरमा एमालेबाट मान बहादुर श्रेष्ठ , भूपाल जिमी , गंगा खरेल,
गंगा बास्तोला, अग्नि भट्टराई र पुष्प ढकालको नाम चर्चामा छ । उप–मेयरमा मीना पौडेल र विद्या चाम्लिङको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रका तर्फबाट मेयरका रुपमा राजेन्द्र पौडेल, प्रेम मिभक, अनुप राजवंशीलगायतको नाम चर्चामा छ ।
उर्लाबारीको मेयरमा नेपाली कांग्रेसबाट वीरवल थापा र जयधर्म आर्चाय, खड्ग फागो र भोलामान श्रेष्ठको नाम चर्चामा छ भने उपमेयरमा शोभा पालुङ र सीता कार्की आकांक्षी देखिएका छन् ।
लेटाङ नगरपालिका
अधिकांश पहाडी भूभाग रहेको लेटाङ नगरपालिकामा २१ हजार ४ सय २० जना मतदाता छन् । लेटाङ नगरपालिकाको मेयरमा एमालेबाट भूपेन्द्र लावती, घनश्याम खतिवडा, उपेन्द्र घिमिरे र डिल्लिमान तामाङको नाम चर्चामा छ भने उपमेयरमा दुर्गा भण्डारी, शान्ति पाख्रिन र सुनिता तिम्सिना चर्चामा छन् । नेपाली कांग्रेसबाट दीपकचन्द्र राई, शंकर राई र राजकुमार लामाको नाम चर्चामा छ । त्यसैगरी माओवादी केन्द्रबाट लेटाङको मेयरमा एक मात्र आकांक्षीका रुपमा गोपाल नेपालीलाई अघि सारिएको छ ।
पथरी शनिश्चरे नगरपालिका
साविकको पथरी शनिश्चरे नगरपालिका र हसन्दह गाविस जोडेर पथरी शनिश्चरे नगरपालिका बनाइएको हो । पथरी शनिश्चरे नगरपालिकामा मतदाता संख्या ४० हजार ५ सय ५५ रहेको छ ।
पथरी शनिश्चरे नगरपालिकामा एमालेबाट किशोर राई, यूवराज भण्डारी, मोहन नेउपाने, मोहन तुम्बापो, मान प्रसाद लिम्बु, रामकुमार बस्नेतको नाम चर्चामा छ भने उपमेयरमा कृष्णकुमारी राई कृष्णकुमारी विक र देवीमाया काफ्ले मध्ये एक सम्भावित उम्मेदवार देखिएका छन् ।
नेपाली कांग्रेसबाट गणेश खड्का, किरण थापा र माधव कोइरालाको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट मेयरमा जहरमान लिम्वू, विकास मगर, नेत्र पोखरेल र योशदा खतिवडाको नाम चार्चामा छ ।
बेलबारी नगरपालिका
साविकको बेलबारी नगरपालिकामा डाँगीहाट र बाहुनी गाविस समेटिएका छन् । यहाँ ४२ हजार ९ सय २ मतदाता छन् । बेलबारीको मेयरमा एमालेबाट ज्ञानेन्द्र सुवेदी, डीपी राई, इरान राई, राजकुमार बस्नेत र उपमेयरमा लिला गौतम, पार्वती बराल, हरिमाया खतिवडाको नाम चर्चामा छ ।
नेपाली कांग्रेसबाट मेयरमा राजकुमार लिम्बु, यज्ञ ढकाल, नगेन्द्र कट्टेल र रुकमणि धिमालको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट तिलक राई, पशुराम सुवेदी, रामप्रसाद राई र पुष्प चौधरीको नाम चर्चामा छ ।
सुन्दर हरैंचा नगरपालिका
साबिकका कोसीहरैंचा र सुन्दरदुलारी नगरपालिकालाई गाभेर सुन्दर हरैंचा नगरपालिका निर्माण भएको छ । सुन्दर हरैचा नगरपालिकामा ५३ हजार ८ सय ७६ मतदाता छन् ।
सुन्दरहरैंचा नगरपालिकाको मेयरमा नेकपा एमालेबाट अजम्बर राई, अर्जुन अधिकारी, केदार गुरागाई, राजकुमार ओझा, पितकुमार श्रेष्ठ र उपमेयरमा धना तामाङ, पुष्पा तामाङ, टिका भट्टराइको नाम चर्चामा छ ।
नेपाली कांग्रेसबाट शिव ढकाल, लोकप्रसाद संगौला, गोपाल थापा र चैतन्य सापकोटाको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट नवराज चापागाई, मित्रसेन योञ्जन र कुमार राईको नाम मेयरका रुपमा चर्चामा छ ।
रतुवामाई नगरपालिका
साविकको बरंडगा गाविसका १, ४, ५ र ७ नम्बर वडाहरु, झुर्किया, महादेवा, गोविन्दपुरका १,३,४,७ वडा र सिजुवा गाविस एवं इटहरा गाविस मिलाएर रतुवामाई नगरपालिका निर्माण गरिएको हो । यहाँ मतदाता संख्या ४२ हजार ४ सय रहेको छ ।
रतुवामाई नगरपालिकाको मेयरमा एमालेबाट दुर्गाबहादुर बिष्ट, रुपनारायण मिश्र, टेकेन्द्र पोमु, विश्वनाथ राय, गोपी चापागाई,मेघराज कट्टेल, शान्तिराम बराल र उपमेयरमा चन्द्रकला भण्डारी र इन्दिरा बरालको नाम चर्चामा छ । नेपाली कांग्रेसबाट नागेश्वर सिंह, खड्ग चुम्वाङ र रविन राईको नाम मेयरमा चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट मेयरमा प्रकाश पौडेल, सुनील सिंह र जुब्बा सोरेनको नाम चर्चा छ ।
सुनवर्षी नगरपालिका
साविकको रंगेली नगरपालिकाका ९, १० र ११ नम्बर वडाहरुका साथै अमरदह, गोविन्दपुर र बरंडगाका केही वडाहरु र डाइनिया गाविसलाई गाभेर सुनवर्षी नगरपालिका बनाइएको छ । यो नगरपालिकामा २८ हजार ८ सय ९१ मतदाता छन् ।
सुनवर्षी नगरपालिकामा मेयरमा एमालेबाट कप्लेश्वर राजवंशी, हसन इमाम बक्स, गोपाल थापा, बोधराज वुढाथोकीको नाम चर्चामा छ । काग्रेसका तर्फबाट मेयरमा देबेन्द्र बस्नेत, शिवनारायण सिंह, कालीप्रसाद दास र रमानन्द साहको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट जयन्त दास, श्रवण राजवंशी र सुन्दर तामाङ्गको नाम चर्चामा छ ।
रंगेली नगरपालिका
साविक रंगेली नगरपालिकाका १ देखि ८ नं वडामा बबियाबिर्ता र दर्वेशा गाविसलाई गाभेर रंगेली नगरपालिका निर्माण भएको हो । रंगेली नगरपालिकामा ३० हजार ३ सय ९१ मतदाता छन् ।
रंगेली नगरपालिकाको मेयरमा एमालेका तर्फबाट सन्तोष शाह, मनोज अग्रवाल र दिनेश ठाकुरको नाम चर्चामा छ । नेपाली कांग्रेसका गोपाल सेडाई, मोदराज घिमिरे र जगन्नाथ मण्डल, रामनारायण मण्डल र सुमन कुँवरको नाम चर्चामा छ । माओवादी केन्द्रबाट दिलिप बगडिया, रामचन्द्र मण्डल र डिल्ली घिमिरेको नाम चर्चामा छ ।
खुलेर आएका यी नामसँगै राप्रपाले समेत स्वतन्त्रकै हैसियतबाट पनि निर्वाचनमा भाग लिने बताइएको छ । राप्रपाका तर्फबाट पनि स्थानीय तहमा उम्मेदवारी पर्ने जिल्लातहका नेताहरुको भनाई छ । यस्तै मधेशी मोर्चा आवद्ध दलहरु समेत निर्वाचनमा सहभागि हुने भित्रभित्रै तयारीमा जुटीरहेका छन् । अहिले आन्दोलनकै चरणमा रहँदा पनि मोर्चाले संगठन विस्तारलगायतको कामलाई निरन्तरता दिदै आएको छ ।
उम्मेदवारका आकांक्षी धेरै भए पनि टिकट भने एकएकजनाले मात्र पाउने हुँदा पार्टीभित्र पनि गुटका हिसावले कसको लविङ दह्रो हुन्छ भन्ने विषयले चर्चा पाउने गरेको छ । विहान चोक र चिया पसलमा हुने गफदेखि एक आपसमा हुने भेटमा पनि विभिन्न पार्टीबाट उम्मेदवारका आकांक्षीकै भन्ने चर्चा हुने गरेको छ ।
काठमाडौं, २४ चैत । तपाईंलाईं विदेशी नम्बरबाट लगातार मिसकल आइरहेको छ ? के त्यो नम्बर टिउनिसयाको देखाउँछ ? त्यसो भए ख्याल गर्नुस्, त्यो नम्बरमा तपाईंले कल ब्याक गर्दा सबै ब्यालेन्स सकिन सक्छ ।
केही दिन यता टिउनिसियाको नम्बर देखाउने +२१६-९८०९०४२७ जस्ता नम्बरबाट नेपाली मोबाइल प्रयोगकर्तालाई मिसकल आइरहेको छ । कलब्याक गर्दा कतिपयको मोबाइलमा रहेको ब्यालेन्स रकम पनि सकिएको छ ।
‘मलाई पनि आएको थियो म त साथीहरूले होला भनेर कलब्याक गरेको तीस सेकेन्डमा ६१ रूपैयाँ चट भयो-‘ बेसीशहरका किशोरकुमार बस्नेतले भने ।
यो ठगीधन्दा भएको बताइएको छ । टेलिकम प्रदायक संस्थाहरुले सावधानी अपनाउन ग्राहकहरुलार्इ आग्रह गरेका छन्। नेपाल टेलिकमले यस विषयमा अध्ययन भइरहेको बताएको छ ।
यसैगरी, एनसेनले पनि सूचना जारी गरेर कल ब्याक गर्ने सम्बन्धमा सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ ।
‘अन्तर्राष्ट्रिय नम्बरहरुबाट मिसकल गरी ग्राहकहरुलाई कल ब्याक गर्न उत्प्रेरित गर्ने खालको गतिविधि पाइएको र फ्रड मिसकलमा कल ब्याक गर्दा उच्च शुल्क लाग्ने भएकाले यस्ता नम्बरबाट मिसकल आएमा परिचित नम्बर हो कि होइन यकिन गरी कल ब्याक गर्ने, नगर्ने निर्णय लिन आग्रह गदछौं’- एनसेलले जारी गरेको सूचनामा उल्लेख छ।
केही दिन यता टिउनिसियाको नम्बर देखाउने +२१६-९८०९०४२७ जस्ता नम्बरबाट नेपाली मोबाइल प्रयोगकर्तालाई मिसकल आइरहेको छ । कलब्याक गर्दा कतिपयको मोबाइलमा रहेको ब्यालेन्स रकम पनि सकिएको छ ।
‘मलाई पनि आएको थियो म त साथीहरूले होला भनेर कलब्याक गरेको तीस सेकेन्डमा ६१ रूपैयाँ चट भयो-‘ बेसीशहरका किशोरकुमार बस्नेतले भने ।
यो ठगीधन्दा भएको बताइएको छ । टेलिकम प्रदायक संस्थाहरुले सावधानी अपनाउन ग्राहकहरुलार्इ आग्रह गरेका छन्। नेपाल टेलिकमले यस विषयमा अध्ययन भइरहेको बताएको छ ।
यसैगरी, एनसेनले पनि सूचना जारी गरेर कल ब्याक गर्ने सम्बन्धमा सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ ।
‘अन्तर्राष्ट्रिय नम्बरहरुबाट मिसकल गरी ग्राहकहरुलाई कल ब्याक गर्न उत्प्रेरित गर्ने खालको गतिविधि पाइएको र फ्रड मिसकलमा कल ब्याक गर्दा उच्च शुल्क लाग्ने भएकाले यस्ता नम्बरबाट मिसकल आएमा परिचित नम्बर हो कि होइन यकिन गरी कल ब्याक गर्ने, नगर्ने निर्णय लिन आग्रह गदछौं’- एनसेलले जारी गरेको सूचनामा उल्लेख छ।
काठमाडौं । बैशाख ३१ मा हुने स्थानीय तहको निर्वाचनमा नायिका रेखा थापा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीको उम्मेदवारलाई भोट माग्दै हिँड्ने भएकी छिन् ।
पार्टीका नेताहरुले उनलाई उम्मेदवार बन्नै प्रस्ताव राखेका थिए । तर, उनले भने आफू यसपालि चुनावमा नउठ्ने, बरु उम्मेदवारका लागि भोट माग्ने योजना बनाएकी छिन् ।
‘पार्टीको महाधिवेशन र अन्य कार्यक्रममा सहभागी हुँदा फिल्मको सुटिङ नै धकेलियो, यसैले उम्मेदवार बनेर मैदानमा उत्रिने सोच छैन’, उनले अनलाइनखबरसँग भनिन् ।
आफू चुनावमा नउठे पनि १९ वर्षपछि स्थानीय निर्वाचन हुन लागेकाले सबै मिलेर सफल बनाउनुपर्ने उनको धारणा छ ।
उनी भन्छिन् ‘जित कसको हुन्छ भन्न सकिन्न, तर सबै दलले देशको जित सोचेर चुनाव सफल बनाउन लाग्नुपर्छ ।’
त्यसो त आउँदो वैशाख ५ गतेदेखि रेखाको होम प्रोडक्सनमा चलचित्र ‘रुद्रप्रिया’ को सुटिङ सुरु हुँदै छ । चलचित्रमा उनको मुख्य भूमिका छ । तर, रेखाले सुटिङ रोकेर भए पनि चुनाव प्रचारमा जाने योजना बनाएकी छिन् ।
‘हरेक दिन मेरो सुटिङ हुँदैन । चुनाव प्रचारमा जाने दिने आफ्नो सुटिङ राख्दिनँ’, उनले भनिन्, ‘यदि सुटिङ परिहाल्यो भने सुटिङ रोकेर भए पनि भोट माग्न जान्छु ।’
रेखाले काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ४ बाट मतदाता सूचीमा नाम दर्ता गराएकी छिन् । उनले अहिले चलचित्र क्षेत्रमा सक्रिय भए पनि भविष्यमा भने राजनीतिलाई नै मुख्य पेशा बनाउने बताउँदै आएकी छिन् ।
पार्टीका नेताहरुले उनलाई उम्मेदवार बन्नै प्रस्ताव राखेका थिए । तर, उनले भने आफू यसपालि चुनावमा नउठ्ने, बरु उम्मेदवारका लागि भोट माग्ने योजना बनाएकी छिन् ।
‘पार्टीको महाधिवेशन र अन्य कार्यक्रममा सहभागी हुँदा फिल्मको सुटिङ नै धकेलियो, यसैले उम्मेदवार बनेर मैदानमा उत्रिने सोच छैन’, उनले अनलाइनखबरसँग भनिन् ।
आफू चुनावमा नउठे पनि १९ वर्षपछि स्थानीय निर्वाचन हुन लागेकाले सबै मिलेर सफल बनाउनुपर्ने उनको धारणा छ ।
उनी भन्छिन् ‘जित कसको हुन्छ भन्न सकिन्न, तर सबै दलले देशको जित सोचेर चुनाव सफल बनाउन लाग्नुपर्छ ।’
त्यसो त आउँदो वैशाख ५ गतेदेखि रेखाको होम प्रोडक्सनमा चलचित्र ‘रुद्रप्रिया’ को सुटिङ सुरु हुँदै छ । चलचित्रमा उनको मुख्य भूमिका छ । तर, रेखाले सुटिङ रोकेर भए पनि चुनाव प्रचारमा जाने योजना बनाएकी छिन् ।
‘हरेक दिन मेरो सुटिङ हुँदैन । चुनाव प्रचारमा जाने दिने आफ्नो सुटिङ राख्दिनँ’, उनले भनिन्, ‘यदि सुटिङ परिहाल्यो भने सुटिङ रोकेर भए पनि भोट माग्न जान्छु ।’
रेखाले काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ४ बाट मतदाता सूचीमा नाम दर्ता गराएकी छिन् । उनले अहिले चलचित्र क्षेत्रमा सक्रिय भए पनि भविष्यमा भने राजनीतिलाई नै मुख्य पेशा बनाउने बताउँदै आएकी छिन् ।
यादब बिष्ट, सिजुवा/ सहकारीहरु संख्यात्मक भन्दा पनि गुणात्मक विकासमा अगाडी बढ्नुपर्ने नेपाल बचत तथा ऋण केन्द्रीय सहकारी संघ लि. (नेफ्स्कुन) का अध्यक्ष डि.वि. बस्नेतले बताउनु भएको छ ।
मोरङको इटहरामा बुधबार सहकारी सञ्जाल इटहराले आयोजना गरेको सहकारी एकिकरण सम्बन्धि एक दिने कार्यशाला गोष्ठीमा बोल्दै उहाँले सो कुरा बताउनु भएको हो । सानो सानो पूँजी लिएर सहकारी सञ्चालन गर्नु भन्दा सहकारीहरुको एकिकरण गरी ठूलो र शशक्त सहकारीको निर्माण गर्नु अहिलेको आवश्यकता भएको बताउदै यसका लागि सबै सहकारीहरुलाई लागि पर्न र सोच्न आग्रह भयो ।उक्त कार्यक्रममा नेफ्स्कुन कोषाध्यक्ष केशवप्रसाद पोखरेलले सहकारी एकिकरण सम्बन्धि कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नुभएको थियो । सहकारी संस्थाहरुको वित्तिय अवस्था मजबुत बनाई दिगो विकास गर्न र सञ्चालन खर्च घटाउन एकिकरण आवश्यक रहेको कार्यपत्रमा पोखरेलले उल्लेख गर्नु भएको छ । सहकारीहरुले सदस्य सेवा र बस्तुको विकास गर्दै उच्च प्रविधिको प्रयोग गर्नु अहिलेको आवश्यकता भएको र यसको एक मात्र उपाय भनेको सहकारीहरुको एकिकरण गरी समुदायमा आधारित दिगो र भरपर्दो सहकारी निर्माण गर्नु रहेको कार्यपत्रमा उल्लेख छ । पोखरेलद्वारा प्रस्तुत कार्यपत्र माथि नेफ्स्कुनका पूर्व सञ्चालक ताराबहादुर काफ्ले, जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघ लि., मोरङका अध्यक्ष हरिप्रसाद सुवेदी, जिल्ला सहकारी संघ लि., मोरङका अध्यक्ष डिल्लि पोखरेल लगायतका बक्ताले सहकारी एकिकरणमा जोड दिदै टिप्पणी गर्नु भएको थियो ।
कार्यक्रम सहकारी सञ्जाल इटहराका अध्यक्ष कृष्णराज खतिवडाको सभापतित्व र नेफ्स्कुन अध्यक्ष डि.वि. बस्नेतको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न भएको थियो ।
मोरङको इटहरामा बुधबार सहकारी सञ्जाल इटहराले आयोजना गरेको सहकारी एकिकरण सम्बन्धि एक दिने कार्यशाला गोष्ठीमा बोल्दै उहाँले सो कुरा बताउनु भएको हो । सानो सानो पूँजी लिएर सहकारी सञ्चालन गर्नु भन्दा सहकारीहरुको एकिकरण गरी ठूलो र शशक्त सहकारीको निर्माण गर्नु अहिलेको आवश्यकता भएको बताउदै यसका लागि सबै सहकारीहरुलाई लागि पर्न र सोच्न आग्रह भयो ।उक्त कार्यक्रममा नेफ्स्कुन कोषाध्यक्ष केशवप्रसाद पोखरेलले सहकारी एकिकरण सम्बन्धि कार्यपत्र प्रस्तुत गर्नुभएको थियो । सहकारी संस्थाहरुको वित्तिय अवस्था मजबुत बनाई दिगो विकास गर्न र सञ्चालन खर्च घटाउन एकिकरण आवश्यक रहेको कार्यपत्रमा पोखरेलले उल्लेख गर्नु भएको छ । सहकारीहरुले सदस्य सेवा र बस्तुको विकास गर्दै उच्च प्रविधिको प्रयोग गर्नु अहिलेको आवश्यकता भएको र यसको एक मात्र उपाय भनेको सहकारीहरुको एकिकरण गरी समुदायमा आधारित दिगो र भरपर्दो सहकारी निर्माण गर्नु रहेको कार्यपत्रमा उल्लेख छ । पोखरेलद्वारा प्रस्तुत कार्यपत्र माथि नेफ्स्कुनका पूर्व सञ्चालक ताराबहादुर काफ्ले, जिल्ला बचत तथा ऋण सहकारी संघ लि., मोरङका अध्यक्ष हरिप्रसाद सुवेदी, जिल्ला सहकारी संघ लि., मोरङका अध्यक्ष डिल्लि पोखरेल लगायतका बक्ताले सहकारी एकिकरणमा जोड दिदै टिप्पणी गर्नु भएको थियो ।
कार्यक्रम सहकारी सञ्जाल इटहराका अध्यक्ष कृष्णराज खतिवडाको सभापतित्व र नेफ्स्कुन अध्यक्ष डि.वि. बस्नेतको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न भएको थियो ।
सिजुवा: स्थानीय तहको घोषित निर्वाचन मिति नजिकिदै गर्दा मोरङको रतुवामाई नगरपालिकामा मेयरका प्रत्याशीहरुले आ–आफ्नो पार्टीभित्र लबिङ थालेका छन् तर कुनै पनि पार्टीबाट एकिन उमेदवार भने चयन भएको छैन। रतुवामाई नगरपालिकाको मेयरका लागि प्रमुख तीन दल नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र राप्रपा त्रिपक्षीय प्रतिस्पर्धा हुनेछ । त्यसमा पनि एमाले र काँग्रेसबीच नै मुख्य प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ । गत २०७० सालको संबिधानसभाको निर्वाचनमा सो क्षेत्रबाट एमालेका ऋषिकेश पोख्रेल विजयी भएका थिए । तर हाल सो क्षेत्रको राजघाट गाविस उर्लाबारी नगरपालिकामा समाहित भएपछि एमालेलाई निर्वाचन जित्न केही हम्मे भने पर्ने सोही पार्टीका नेताहरुको बिश्लेषण छ । मोरङको इटहरा, सिजुवा, महादेवा, झुर्किया र बरडंगाको १, ४, ५, ७ र गोविन्दपुरको बक्राहा खोला पूर्वका १, ३, ४ र ७ नम्बर वडालाई मिलाएर रतुवामाई नगरपालिका बनाईएको हो । रतुवामाई नगरका मतदाताले पनि चियापसल देखि विभिन्न सार्वजनिक थलोहरुमा सम्भावित उम्मेदवारका बारेमा चर्चा गर्न थालेका हुन् । उम्मेदवारका दावेदारहरुले पनि आफ्नै तरिकाले मतदाता र कार्यकर्तासँग भेटघाट तिब्र पारेका छन् । रतुवामाई नगरपालिकामा करिब करिव ४२ हजार मतदाता रहेका छन् । अन्तिम नामावली भने निर्वाचन आयोगले अद्यावधीक भएको विवरण सार्वजनिक गरेपछि मात्र जानकारी हुनेछ । २०७० को निर्वाचन परिणामका आधारमा रतुवामाई नगरपालिकामा एमाले बलियो शक्ति हो । यसअघिका निर्वाचनमा काँग्रेसले एकलौटी जितेपनि एमालेले पहिलो पटक २०७० सालको निर्वाचन जितेको हो । यसअघि २०५४ सालमा भएको स्थानिय निकायको निर्वाचनमा साविक इटहरा, सिजुवा, गोबिन्दपुर र महादेवा गाविसमा एमालेले जित हात पारेको थियो भने झुर्कियामा काँग्रेसले जितेको थियो । बरडंगाको १ र ७ नम्बर वडा एमालेले र ४ र ५ नम्बर वडामा काँग्रेसले जित हात पारेको थियो । सो नगरको इटहरा गाविस जननेता मदन भण्डारीको कर्मभूमि समेत हो । इटहरालाई एमालेको गडको रुपमा चिनिन्छ । साविक इटहरा, सिजुवा र गोबिन्दपुर गाविसमा एमालेको राम्रो प्रभाव रहेपनि दक्षिणी क्षेत्रमा भने निकै कसरत गर्नुपर्ने देखिन्छ । एमालेका दावेदारहरु रतुवामाई नगरपालिका मोरङमा नयाँ नगरपालिका हो । यसैवर्ष मात्र घोषणा भएको यस नगरपालिकामा मधेशी समुदायको बाहुल्यता रहेका कारण पनि कसले जित्छ भन्नेमा यकिन छैन । एमालेभित्र भावी उम्मेदवारका रुपमा बिभिन्न नेताहरुको चर्चा भएपनि पार्टीमा आधिकारिक छलफल नभएको नेताहरुले बताए । भित्रभित्रै दावेदारले आफ्नो पक्षमा लविङ्ग थालिसकेका छन् । रतुवामाई – ८ इटहरा घर भएका टिकेन्द्र पोमु स्थानीय स्तरमा लोकप्रिय मानिन्छन् र पोमु मेयरका प्रमुख दाबेदार हुन्। एमाले क्षेत्रिय कमिटी अध्यक्ष विश्वनाथ राय मेयरका अर्का दाबेदार हुन् । सो नगरमा मधेशी समुदायको बाहुल्यता रहेका कारण पनि रायलाई मेयरमा उठाउनुपर्ने कार्यकर्ताको माग छ । एमालेबाट मेयरका अर्का सशक्त दावेदार गोपी चाँपागाई देखिएका छन् । उनी एमाले जिल्ला सदस्य समेत भएकाले मेयरका बलियो उम्मेदवार हुन सक्छन् । बिद्यार्थी र युवा संघबाट राजनिति सुरु गरेका चापागाईं सो क्षेत्रका सांसद् ऋषिकेश पोख्रेल निकट चिनिन्छन् ।
को छ दावेदार रतुवामाईमा कांग्रेसका तर्फबाट
मेयरका लागि ४ जनाले दावी गरेका छन् । तर उपमेयरका बारेमा भने अझै मौन छन् । कांग्रेसका तर्फबाट मेयरका लागि दावेदारका रुपमा साविक इटहरा गाबिस घर भएका खड्ग चोङवाङ मेयरका प्रमुख दाबेदार हुन् । चोङवाङ स्थानीयवीच परिचित कार्यकर्ता हुन् । त्यस्तै कन्हैयालाल राजबंशी पनि दावेदार हुन् । काँगे्रसबाट नागेश्वर सिंह र रविन राईले पनि मेयरमा दाबी गर्दै आएका छन् ।
राप्रपामा अझै अन्योल
त्यस्तै राप्रपाको केही महिना अगाडि मात्रै पार्टी एकीकरण भएकाले कसकसलाई उमेदवार बनाउने भन्ने बारे पार्टीमा छलफल भैरहेको राप्रपाका रतुवामाइ नगर सचीव महेन्द्र खड्काले जानकारी दिनुभएको छ ।
माओवादी केन्द्रबाट पौडेल
माओवादी केन्द्रबाट भने साविक सिजुवा गाबिस घर भएका प्रकाश पौडेल मात्र अहिलेसम्म दाबेदारका रुपमा देखिएका छन।
Kathmandu, March 28 :
Prime Minister Pushpa Kamal Dahal, who is currently in China visit, has reached Chhengdu of China, on Monday.
PM Dahal reached Chhengdu following his meeting with the Chinese President. He is scheduled to come to Lhasa thereafter, informed PM's personal secretary Prakash Dahal.
He is returning home on Wednesday.
Prime Minister Pushpa Kamal Dahal, who is currently in China visit, has reached Chhengdu of China, on Monday.
PM Dahal reached Chhengdu following his meeting with the Chinese President. He is scheduled to come to Lhasa thereafter, informed PM's personal secretary Prakash Dahal.
He is returning home on Wednesday.
Gulariya, March 28:
A canal dug by the Indian Forest Department employees at the no man's land near the Nepal – India border at Madhuban Municipality – 5 has been filled up by Nepal's Armed Police Force (APF), Sanoshree.
The employees of the Katarniya Wildlife Reserve India dug up 20 meter long canal by using an excavator in the area located between border pillars 75 and 76.
The armed police team led by Inspector Bhupendra Pal was dispatched to the site immediately after getting the tip off and took a stand that both the countries are not allowed to carry out any activities at the no man's land.
"They claimed that the land they were digging was on the side of India," Inspector Pal said and added, "There was confusion if the area was located nine meters within the border pillar, so we filled it up."
The international law bars any countries from carrying out any activities in the no man's land. Meanwhile, Bardiya's Chief District Officer (CDO) Bishnu Bahadur Thapa said he did not have any knowledge regarding the incident.
A canal dug by the Indian Forest Department employees at the no man's land near the Nepal – India border at Madhuban Municipality – 5 has been filled up by Nepal's Armed Police Force (APF), Sanoshree.
The employees of the Katarniya Wildlife Reserve India dug up 20 meter long canal by using an excavator in the area located between border pillars 75 and 76.
The armed police team led by Inspector Bhupendra Pal was dispatched to the site immediately after getting the tip off and took a stand that both the countries are not allowed to carry out any activities at the no man's land.
"They claimed that the land they were digging was on the side of India," Inspector Pal said and added, "There was confusion if the area was located nine meters within the border pillar, so we filled it up."
The international law bars any countries from carrying out any activities in the no man's land. Meanwhile, Bardiya's Chief District Officer (CDO) Bishnu Bahadur Thapa said he did not have any knowledge regarding the incident.















